Miriam Pinnalullu Acoriniit Nuummut umiarsuarmik tingerlaatilimmik angalapput
August 1, 2025
|
Written by Christine Hyldal
Written by Christine Hyldal
Bachelorinngorniat kalaallit marluk Atlantikoq napillugu norskit umiarsuaannut tingerlaatilimmut ilaallutik angalapput.. Angalanerminni ikinngutitaartorput aammalu ilisimatusarnerup ataatsimoornerullu imminnut atassuteqarluarnerat paasisaqarfigalugu.
Statsraad Lehmkuhlip Royal Arctic Linep qullersaqarfiani Nuummiittumi talinngasup aquaniippugut. Sila seqinnarippoq, Nuummiullu umiarsuarmut tingerlaatilimmut nalunaaquttap-akunnerini pingasuni tamanit alakkarneqarsinnaasumut ikillutik alakkaapput. Nipaannerusumiinniarluta allunaasaq ”Crew Only”-mik allagartalik illikaameqqaffigalugu nikorfavugut … paasinarsivorli aamma taama eqqissisimanartiginngitsoq.
Pinnaluk Brask Olsen aamma Miriam Tarrak seqinnarimmi inngiasuppasilaarput. Kaffisorfitik ataasiartarissat tigummilluarpaat, ippassaammammi unnuamut nuannisarsimagamik. Statsraad Lehmkuhl ullormi siuliani tulappoq, sapaatillu-akunnerisa pingasut missaanni Acorini umiartoreerlutik qaammat ataaseq qimagusimasimapput – apuunnertillu nalliuttorsiutigisimavaat.
Taakku Ilisimatusarfimmi ilinniakkamik SILA-mi ilinniaqatigiipput. Ilinniaqatitik marluk allat peqatigalugit ulluni 21-ni Atlantikoq napillugu umiartorsimapput. Umiartortillutik allunaasalerisarsimapput, napparutinut portoqisunut majuartarsimapput – aammattaaq ilinniartut umiarsuarmiittut 42-t allat peqatigalugit ilisimatusaqatigiinneq imarmillu misissuineq pillugit gruppikkuutaarlutik suliaqaqataapput. SILA-mi ilinniartutut umiartornissamut tamatumunngarpiaq qaaqqusaasimapput.
Marlunngornermi juulip 29-anni Nuup umiarsualiviani tikilluaqqusinissamut piareersimasut. Assiliisoq: Malin Kvamme
“Oqaatsitigut paatsiveerukkaluarpugut”
”Inuunermi misigisassatut immikkut ittoorpaluppoq,” Pinnaluk Brask Olsen, Sisimiormiu 28-nik ukiulik, oqarpoq. Taanna meeraalluni angalaartarsimaqaaq, Miriam Tarralli misilittagaqarnerulaarpoq. Taanna aamma 28-nik ukioqarpoq ilaatigullu Sisimiuni meeraasimalluni 2018-imilu danskit umiarsuaanni ilinniarfimmi Georg Stagemiissimalluni.
”Umiartorneq nuannarisaraara, maanilu nunatsinni umiartornikooqaanga, aamma Kisamut ilaallunga,” oqaluttuarpoq, angallat maanna takornarianik angallassissutinngorsimasoq eqqarsaatigalugu.
Acoriniit Nuummut umiartorluni qanoq ippa?
Pinnaluk Bramsen: ”Qasutattaraluarluta nuannisaarpugut, piffissarlu ingerlapallattorujussuuvoq. Umiartornitsinni misiginarpoq piffissaq kigaatsuararsuartut ingerlasoq. Kisianni taava apuuteriasaarpugut. Nuannisavissorpugut.”
Miriam Tarrak: ”Oqaatsit assigiinngitsut pingasut atorlugit oqaluttariaqaratta: Kalaallisut, tuluttut qallunaatullu, norskisullu oqaluttut paasiniarsaralugit Norgemiut umiarsuaanniikkatta. Oqaatsitigut paatsiveerukkaluarpugut.”
Immami ilinniaqatigiit
Umiarsuarmi ulluinnarni pissusissanik malinneqqissaartoqarpoq. Ullaakkut nalunaaqutaq arfineq-marlunut itersartikkaangamik siniffiit nivingasut toqqortarpaat ullaakkorsiornissamut inissaqarniassammat. Nalunaaqutaq 07.50 umiarsuup qaavani katersortitsisoqartarpoq.
Ilinniartut umiarsuarmiittut suleqatigiinnut pingasunut assigiinngitsunut immikkoortitertarput, tamarmillu ullup unnuallu ingerlanerani umiarsuarmi nakkutilliisuusarlutik. Ilinniartut nakkutilliisuunerminni ilaatigut tingerlaasersimapput umiarsuullu siuanit ilulissanik alapernaarsuisimallutik – ilaallu saqqummiussisimapput. Ilinniartut ilaasut ilarpassui kandidatinngorniaallutilluunniit ph.d.-nngorniuteqaleruttorput.
”Uagut aatsaat bachelorinngornialerpugut, ilinniagarpullu aallarteqqammerparput. Taamaattumik saqqummiunneqartut ilaat oqaatsinik tuluttuunik paasillluanngisatsinnik atuiffiusut paasiuminaatsissimavavut. Kisianni qimerluuivugut sapinngisatsinnillu tapersiissuteqartarluta”, Miriam Tarrak oqaluttuarpoq.
Halumi Daorana Qaanaameersoq suleqatigiinnut immami aarluarsuit nipaannik immiussisartunut peqataavoq. Assiliisoq: Christine Hyldal
Miriam Tarrak aamma Pinnaluk Brask Olsen angalaqatiminnut saqqummiussipput. Assiliisoq: Malin Kvamme
Kalaalersaasut umiarmiunngillat – umiartoqataasorpassuilli umiarmiupput. Assiliisoq: Malin Kvamme
Assiliisoq: Malin Kvamme
Allunaasaq tigulluartitaanngikkukku nakkariaannaavutit. Assiliisoq: Malin Kvamme
Umiarsuaq aalagaangat siniffiit nivingasut aalaqqajunneq ajorput. Assiliisoq: Christine Hyldal
Umiarsuup qaavani una umiarmiusunut naatsorsuussaavoq. Qanilligaannilu tamanna naamaneqarsinnaasarpoq. Assiliisoq: Christine Hyldal
Immami ilinniaqatigiit
Taassuma ilinniartut immami saavissimasunik, soorlu plastikkinik, misissuisut suleqatigai. Sarfanik tissukartuartitsisunik misissueqataavoq, assiliisarluni ikiuutaasarlunilu.
”Gruppeqatikka nuannareqaakka, inequnaqaat. Imaannaanngivissortuugamik,” oqarpoq illarlunilu timmisartoq timmisartoqarfimmiit qanittunnguulluta qulaalluta tingeruttortoq.
Angalanissinni suna nuannernerpaatut misigivisiuk?
Taava akornuserneqarpugut, ilinniaqataasami ilaasa meterialunnik qanitsigaluta aalateriffigaatigut. Pinnaluk Miriamilu akillugit aalateripput qamanngalu pisumik qungujullutik.
Pinnaluk Brask Olsen: ”Paasivara ilinniagaq assigiinngitsorpassuarnut atorneqarsinnaasoq…”
Akornuserneqaqqippugut. Angallammi inuttat norskit ilaata Quassussuaq qaqerusuppaa. Miriamip ingerlaannaq pisuttuarnermini atorluarsinnaasaanik oqaluttuuppaa mobilimilu nunap assingani takutillugu sukkoorluni qaqisinnaanersoq.
Pinnaluk nangippoq: ”Digitalinik sivisuumik atuinngilagut. Iluaqaaq. Ullut tamaasa ulapputissanik ulikkaaraluarluta qasuersaataavoq.”
Paasissutissat:
One Ocean Expedition nunani tamalaani ilisimatusarnikkut ilisimatusarfigisanillu saqqummiussinikkut suliniutaavoq imavissuup avatangiisinut, uumassusilinni assigiinngitsoqassutsikkut inuillu inuuniarnikkut atugaannut sunniutai immikkut sammineqarlutik.
Suliniut Norgemiut umiarsuaanni Statsraad Lehmkuhlimi ingerlanneqarpoq. 2021-miit 2025-mut nunarsuaq tamakkerlugu ilinniartunik, ilisimatusartunik immikkullu ilisimasalinnik umiartuussisimavoq nunallu 30-nit amerlanerusut aqqusaarsimallugit.
Umiarsuaq ukiut 100-t sinnerlugit pisoqaassuseqarpoq. Tassani paasissutissat immameersut katersorneqartarput, aamma motoreqarpoq pingaarnertut tingerlaatilissorfiusaraluartoq.
Acoriniit Nuummut umiartornermi ilinniartut 40-t missaanniittut nunanit assigiinngitsuneersut – ilaatigut Kalaallit Nunaanneersut sisamat – ilaapput.
Statsraad Lehmkuhl Nuummiit Sullualunnut, Alaskamut Amerikallu kimmut sineriaa sinerlugu Amerikamut Kujallermut ingerlaassaaq.
Anguniarneqartoq tassaavoq immami, mingutsitsinermit silallu pissusiata allanngorneranit eqqugaasumi, piujuartitsinermik siuarsaanissaq.
Umiarsuarmi ilisimatusarfigineqartut ilagaat Issittup Sikuiuitsullu Kujalliup imartaanni sarfat, mikroplastit silallu pissusiata sunniutai.
Angalanerit ilarpassui attartugaapput – ilaatigut The European Space Agency-mit aamma The Arctic University of Norway-imit.
Assiliisoq: Malin Kvamme
Umiarsuarmi siestartarneq pingaaruteqarluinnartoq
Miriam Tarrak: ”Immikkut pisinnaatitaaffilerneqarsimasutut misigivunga. Periarfissilluarneqaqaagut, assullu qujamasuppunga. Inuusuttorpassuarnik allanik naapitaqarpugut, qanimullu ikinngutigilersimavavut. Acorini naapitsivugut nunatsinnisulli research fatigue-eqartumik, tassa ilisimatusartunik qatsussisoorsimasumik. Silarsuarmi nunani allani aamma taamaattoqarsinnaanera eqqarsaatigisimanngilara.”
Misigisassinni suna ajornerpaava?
Pinnaluk Brask Olsen: ”Kisimeerujoorneq nuannarisuuara. Inuit nuanneraluarput, kisianni ulloq unnuarlu inuit akornanniittarneq imaannaanngilaq. Ingammik naammattumik sininneq ajortilluni. Taamaattumik tusarnaarutikka atortarpakka. Qujanartumik siestartarpugut siestarnerullu nalaani nipaarsaartartussaalluta.”
Miriam Tarrak: ”Siestartarsimanngitsuugutta naluara qanoq issimassagaluarnerlunga.”
Tassa ilisimassarsiornerup nuannernerpaartaa aamma ajornerpaanut ilaavoq. Aamma ilinniartut kulturit, oqaatsit ilinniagaqassutsillu apeqqutaatinnagit qanoq suleqatigiittoqarsinnaaneranik paasisaqarfiginnipput.
June 16, 2025
Elisabethimut suliassaannaanngilaq – ataqqinaataavoq
Read this story
May 23, 2025
Sukaasat mineraliusut asseqanngilluinnartut Ikkamiittut
Read this story
May 8, 2025
Qiteraq illunik tuniniaasartuusimavoq – maanna uumassusilerisunngorniarpoq
Read this story