Assatsigut eksemerneq sammineqartoq

Written by Arctic Hub

Assaat aalisakkanik suliffissuarni sulinermi sakkunut pingaarnerpaanut ilaapput. Manna tikillugu assatsigut eksemernerup nunatsinni aalisakkanik suliffissuarni qanoq siaruarsimatiginera pillugu ilisimasat killeqarput.

Aalisakkanik suliffissuit, nunatta inuisa 20 procentiisa suliffigisaat, inuussutissarsiorfiupput assaat ulluinnarni masattumi ilungersunartumillu suliffinni avatangiiseqarfigisaat, amillu tatineqarfigisartagaa. Assatsigut eksemilerneq kinguneqaataasinnaavoq, taannalu ungilattoornikkut, aappillertoornikkut amerlunnikkullu ersiuteqartarpoq. Aamma assaat annernartumik siggilalersinnaapput.

Ph.d.-nngorniummi nutaami ”Kalaallit Nunaanni aalisakkanik suliffissuarni assatsigut eksemertarneq” ukiuni pingasuni ingerlanneqartussami, siorna majimi aallartinneqartumi, suliffissuarni ajoqutit qanoq annertutigineranik qulaajaasoqassaaq.

Kinguneqaatit annertuut

Mathilde Tuborg, nakorsaq Ilisimatusarfimmilu Københavnillu Universitetiani ph.d.-nngorniaq, Nuummi amerluutinut immikkoortoq Bisbebjerg Hospitalimilu Hudafdelingimik suleqateqarlu suliniuteqartuuvoq.

Mathilde ph.d.-nngorniutiminut atatillugu sineriammi angalaarpoq Royal Greenlandillu aalisakkeriviinut annernut sisamanut pulaarluni.

– Assatsigut eksemerneq akulikitsumik sulinermut attuumasumik amikkut nappaataasarpoq, inuunerup pitsaassusianut sulisartutullu inuunermut annertuumik kinguneqaateqarsinnaasoq. Assakkut eksemeqaraanni suliassat suunngitsunnguugaluilluunniit ajornakusoortunngorsinnaasarput inuillu ilaannut napparsimalluni sulinngitsoornernik suliffimmilluunniit paarsisinnaanermik aarlerissuteqarnermik kinguneqarsinnaavoq. Taamaammat ajornartorsiutip paasinissaa, nunatsinnilu inuussutissarsiutit pingaarnersaanni pinaveersaartitsinerup nukittorsarnissaa pingaaruteqartoq, Mathilde oqaluttuarpoq.

Kalaallit Nunaanni amerluuteqartarnerup eqqummaariffigineqarnerulernissaa, pinaveersaartitsinerullu katsorsaanerullu pitsaassusaata pitsanngorsarnissaa pingaarnertut takorluugaavoq.

Ilisimasaqarneruneq – pinaveersaartitsinerlu pitsaanerusoq

Mathildep ph.d.-nngorniutaani Sisimiuni, Ilulissani, Qasigiannguani Maniitsumilu Royal Greenlandip aalisakkeriviini sulisut akornanni assatsigut eksemerneq misissuiffigineqarpoq.

Ph.d.-nngorniut misissuinernut arlalinnut agguagaavoq, ilaatigullu qanoq amerlatigisut assammikkut eksemeqarnersut, aarlerinaatit suut atuunnersut, qanorlu assatsigut eksemernerup ulluinnaat timikkut, tarnikkut inooqataanikkullu sunnertarnerai misissorneqarput.

Suliniummittaaq pinaveersaartitsinermik pilersaarut videomik paasititsiniaasumik, allagartarsuarmik kiisalu ”assatsigut eksemernerup katsorsarneqartarnera pinaveersimatinneralu pillugit siunnersuutit pitsaasut qulit” imaqarpoq. Misissuinerit ilaanni aamma nunatsinni aalisakkerivinni pinaveersaartitsinermi pilersaarutip sunniutaa misissorneqarpoq.

– Ajornartorsiutip uppernarsaasersornissaa kisimi anguniagaanngilaq, aaqqiissutinilli malugineqarsinnaasuni – pisunillu nutaanik pinaveersaartitsisinnaasunik assatsigullu eksemernermik annikillisaasinnaasut pilersinnissaat neriuutaavoq, Mathilde Tuborg oqaluttuarpoq.

 

Assatsigut eksemertarnerup katsorsarneranut pinaveersaartinneqarneranullu siunnersuutit pitsaasut qulit:

  1. Masattunik suliaqarnerni aaqqateqartarit
  2. Aaqqatit sapinngisamik sivikinnerpaamik atortakkit
  3. Aaqqatit ajoquteqassanngillat, saligaatsuussallutik panertuussallutillu
  4. Aaqqatit annoraassiat aaqqatinut illersuutinut kapitarisakkit
  5. Imeq nillertoq errortuutigisaruk, skyllerluartarit allarterluarlutillu
  6. Assatit ersitsumik ipeqanngippata qaqorsaat atornagu assannut bakteriaajaat atortaruk
  7. Sulinerni assammioqarnaveersaarit
  8. Creme annertuumik orsumik akulik tipigissaateqanngitsorlu atortaruk
  9. Creme assannut tamarmut siaruarluartaruk
  10. Assatit paarilluakkit – aamma siunissami
Assimi saamillermi amerluutilinnut sygeplejerski Paninnguaq, tunisassiornermi pisortaq Mina, nakorsaq ph.d.-nngorniarlu Mathilde sygeplejerskinngorniarlu Niviaq Sisimiuni Royal Greenlandip suliffissuata saavani nikorfasut. Nammineq assilisaq
Mathildep sapigaqarnermut misissuinermi misiligutit nillertuutinnissat pillugit karsinut flamingonut ikillugit assartorpai. Nammineq assilisaq
Assaat sakkortuumik eksemertut Assiliisoq: Malou Media
Grønland Health Ilisimasat Innuttaasut Inuit Kalaallit Nunaat Peqqinneq